Luật sư nhân quyền Lê Quốc Quân mãn hạn tù và đoàn tụ với gia đình hôm 27/6/2015
ảnh chụp cùng vợ và 2 người em trai
LS Lê Quốc Quân: Tôi luôn hành động vì một Việt Nam tốt đẹp hơn
Gia Minh, biên tập viên RFA, Bangkok
RFA 2015-06-28
Luật sư nhân quyền Lê Quốc Quân mãn án tù 30 tháng với cáo buộc ‘trốn thuế’; tuy nhiên thực chất ông bị tù do những hoạt động đấu tranh cho quyền con người và một Việt Nam phát triển tốt đẹp hơn.
Dù khi ở trong nhà tù, ông vẫn tiếp tục hoạt động đấu tranh và thậm chí có thể cải hóa phần nào những cán bộ trại giam như trình bày của ông trong cuộc trả lời phỏng vấn biên tập viên Gia Minh của Đài Á Châu Tự Do sau hơn 24 tiếng đồng hồ được trả tự do.
Luật sư Lê Quốc Quân: Chưa cập được gì nhiều về đời sống. Hôm qua rời khỏi cổng nhà tù, hôm nay vừa mới về đến nhà. Toàn bộ anh em, bạn bè đang đến nhà tôi đây. Thực ra chưa được nghỉ ngơi gì nhưng thấy khỏe mạnh.
Gia Minh: Điều mà luật sư thấy quan tâm nhất lúc này sau khi ra khỏi tù là gì?
Luật sư Lê Quốc Quân: Trước mắt vào ngày mai hay ngày kia, tôi phải đi khám sức khỏe. Tôi cần phải kiểm tra tổng thể sức khỏe vì phải nói vừa kinh qua rất nhiều biến động phức tạp cả về mặt tâm sinh lý và cả về mặt thể chất ở trong nhà tù; cho nên cần phải khám sức khỏe đầy đủ.
Sau đó tôi cũng muốn gặp gỡ bạn bè để lắng nghe thông tin cũng như để cập nhật thêm nhiều thông tin về kinh tế, chính trị, xã hội nữa.
Rồi cũng phải về quê thắp hương cho ông bà, tổ tiên; sau đó lại quay ra Hà Nội.
Gia Minh: Ngoài những công việc riêng, cho sức khỏe; sắp đến đây những điều mà trước đây luật sư ấp ủ muốn thực hiện sẽ có những điều kiện gì tốt hơn để thực hiện?
Luật sư Lê Quốc Quân: Về điện kiện tốt hơn hay xấu hơn thì tôi chưa biết như thế nào, vì tùy vào điều kiện hoàn cảnh của xạ hội bên ngoài này. Ba mươi tháng trong tù, tôi không có nhiều thông tin. Tuy nhiên, có một điều cần phải khẳng định là từ trước đến nay và 30 tháng trong nhà tù cũng như khi ra nhà tù thì tôi luôn luôn làm việc, luôn luôn hành động vì một Việt Nam tốt đẹp hơn và ngay như 30 tháng ở trong nhà tù, phải nói tôi cũng làm việc liên tục: đấu tranh để đòi những quyền lợi tốt hơn cho anh em thường phạm, anh em tù hình sự rồi tư vấn pháp lý cho họ. Đối với những anh em tù nhân lương tâm, tù nhân chính trị thì tôi thường thường xuyên trao đổi, liên lạc, làm việc với nhau.
Có một điều cần phải khẳng định là từ trước đến nay và 30 tháng trong nhà tù cũng như khi ra nhà tù thì tôi luôn luôn làm việc, luôn luôn hành động vì một Việt Nam tốt đẹp hơnVà đối với những cán bộ quản giáo, những người gọi là cảnh sát tư tưởng, thì tôi tranh luận, trao đổi thường xuyên. Không hiểu vì sao nhưng thường xuyên trao đổi, thường xuyên tranh luận, cập nhật thông tin cũng như đấu tranh về mặt tư tưởng nên tôi thấy rất vui là mình làm được nhiều việc hiệu quả cho anh em. Và thậm chí nói như một số cán bộ trại giam là họ cũng đã tiến bộ rất nhiều, phát triển và học tập được rất nhiều. Họ nói như vậy.Luật sư Lê Quốc Quân
Cá nhân tôi cũng học tập được rất nhiều, tôi thấy mình có nhiều điều cần phải lưu ý, điều chỉnh rồi làm sao cho thực sự mình tốt hơn, mình giỏi hơn, sức chịu đựng của mình lớn hơn. Mình phải có nghị lực sống mạnh hơn và phải có trình độ hiểu biết sâu sắc hơn nữa nhằm gánh vác những công việc quan trọng trong tương lai lớn hơn.
Gia Minh: Được biết tại Trại An Điềm có những tù chính trị từ Phú Yên thuộc nhóm Hội đồng Công Luật Công Án Bia Sơn, và cựu tù nhân Nguyễn Xuân Nghĩa cũng cho biết họ là những tù nhân có vẻ cam chịu. Luật sư có thể chia sẽ là sau một thởi gian giúp đỡ cho họ thì nay họ có những nhận thức ra sao không?
Luật sư Lê Quốc Quân: Đúng là họ cam chịu. Bản thân họ là một tôn giáo, họ hoạt động tôn giáo. Lúc đầu họ bị khởi tố phạm vào điều 258 như dạng tiến hành truyền đạo và tổ chức hoạt động tôn giáo bất hợp pháp, ảnh hưởng đến quyền lợi của Nhà nước và công dân. Nhưng sau đó lại chuyển đổi quyết định khởi tố sang điều 79 và truy tố họ với những án rất nặng. Nhưng trong phiên sơ thẩm, họ chấp nhận điều đó.
Tuy nhiên trong quá trình làm việc, tôi nghe họ nhiều thì tôi thấy đây thực chất là một tôn giáo và họ bị như thế là oan quá. Tôi bảo họ gửi hồ sơ vào. Họ gửi vào những bản kết luận điều tra do chính các cơ quan Nhà nước tiến hành điều tra; nhưng trong kết luận điều tra đó cũng chứng minh họ chỉ hoạt động tôn giáo thôi. Tôi cũng trao đổi với họ rất nhiều và họ cũng một lòng tin tưởng bị oan nhưng chưa cất lên tiếng nói cho đến khi giáo chủ của họ- người bị kết án chung thân và ở một trại khác, đưa ra thông điệp bị oan và phải kêu về việc này. Ngày 30 tháng tư vừa rồi, 5 người ở tại Trại giam An Điềm ở cùng khu với tôi đồng loạt viết đơn kêu oan gửi lên các cơ quan Nhà nước, kêu oan xem như chống lại bản án đó. Đã có các thanh tra tư pháp đến làm việc với họ rồi. Tinh thần của họ rất tốt và bây giờ họ thấy chuyện đó đối với họ là oan ức hoàn toàn.
Tôi phản đối Trung Quốc gây hấn và tôi phản đối bản án đối với chính mình; tôi đòi công lý cho mình và công lý cho tất cả những người đang còn bị giam oan khác ở trên Việt NamGia Minh: Luật sư đã đấu tranh cho trường hợp bị oan của bản thân và những người bị oan khác; bây giờ ra ngoài có điều kiện hơn chắc sắp đến luật sư cũng lên tiếng tiếp cho những trường hợp oan ức của các tù nhân lương tâm tại Việt Nam; luật sư có thể chia sẻ về điều này?Luật sư Lê Quốc Quân
Luật sư Lê Quốc Quân: Về dự định tương lai chi tiết thì tôi chưa có; nhưng tôi đã bắt đầu từ ngay trong tù: từ ngày 10 tháng 6 vừa rồi tôi gửi một thông báo lên Ban Giám thị, sau này thông báo này được chuyển đến Viện Kiểm Sát và Tổng Cục 8. Trong thông báo tôi nói rõ ràng là tôi khởi động một tiến trình tư pháp để tôi đòi công lý cho riêng mình và đòi công lý cho bất cứ nạn nhân oan sai nào khác trên toàn bộ lãnh thổ Việt Nam. Và tôi khởi động bằng việc tiến hành tuyệt thực và tọa kháng ngay tại nhà tù. Tôi phản đối Trung Quốc gây hấn và tôi phản đối bản án đối với chính mình; tôi đòi công lý cho mình và công lý cho tất cả những người đang còn bị giam oan khác ở trên Việt Nam.
Còn chuyện cá nhân lên tiếng thì tôi không biết thế nào được, nhưng đối với tôi là một luật sư thì tôi cố gắng làm theo đúng tinh thần của pháp luật, theo khả năng và sự hiểu biết nhất của tôi về mặt pháp lý.
Gia Minh: Biết luật sư rất bận rộn và chưa được khỏe, xin thay mặt quí thính giả của Đài Á Châu Tự Do cám ơn luật sư và chúc ông mau khỏe, tiếp tục mọi công việc của bản thân.
Luật sư Lê Quốc Quân: Tôi cũng xin cám ơn Đài và thông qua làn sóng này xin bày tỏ lòng cám ơn của mình đối với tất cả những ai trực tiếp hoặc gián tiếp, rồi âm thầm hay công khai đã cổ võ, ủng hộ tôi trong suốt thời gian tôi bị giam ở trong tù.
Tôi nguyện cố gắng hết sức mình, cũng như từ trước đến nay, tôi sẽ làm tất cả mọi điều mà tôi cho rằng tốt đẹp cho Việt Nam, vì một Việt Nam phát triển, hùng cường, thịnh vượng. Và chỉ có khi chúng ta phát triển được thịnh vượng trở thành một đất nước dân chủ, tự do, thịnh vượng thì chúng ta mới có đủ năng lực để bảo vệ chủ quyền biển đảo và toàn vẹn lãnh thổ của đất nước chúng ta.
Tôi rất lạc quan và tin tưởng vào tương lai của Việt Nam.
Gia Minh: Cám ơn luật sư.
___________
Luật sư Lê Quốc Quân :
Luật sư Lê Quốc Quân :
Sẽ tiếp tục đòi công lý, không chỉ cho chính mình
Thụy My
RFI
Người ủng hộ Lê Quốc Quân biểu tình phản đối bên ngoài phiên tòa xét xử anh tại Hà Nội ngày 18/02/2014.Reuters/KhamLuật sư, blogger Lê Quốc Quân đã được trả tự do hôm nay 27/06/2015 sau khi đã ngồi tù hai năm rưỡi vì tội danh trốn thuế. Nhà đấu tranh nổi tiếng đã vui lòng dành cho RFI Việt ngữ một cuộc phỏng vấn ngắn trong ngày đầu tiên được tự do, dù vẫn còn mệt mỏi.
RFI : Thân chào luật sư Lê Quốc Quân, chúc mừng anh đã được tự do ! Anh có cảm giác như thế nào ?
Luật sư Lê Quốc Quân : Thưa chị, sức khỏe của Quân cũng gọi là ổn định chị à. Quân thực sự rất vui mừng và hạnh phúc khi được ra tù. Vừa bước ra khỏi nhà giam thì được gặp vợ, em trai và bạn bè thân hữu đón mình ngay tại cổng nhà tù, Quân rất xúc động và vui sướng.
RFI : Thưa anh, mới đây anh đã tuyệt thực trong tù, anh đã hồi phục được phần nào chưa ?
Quân có tuyệt thực, cũng nằm trong chương trình thôi, có kế hoạch của mình rồi. Không những tuyệt thực mà Quân còn tọa kháng ở ngay dưới gốc bàng trong khuôn viên của nhà tù, thời gian kéo dài 14 ngày. Trước khi ra Quân cũng bắt đầu phục hồi được một ít chứ chưa nhiều lắm, nhưng nói chung là sức khỏe ổn định.
Tuyệt thực cũng là một cách mình thanh lọc về tinh thần. Nhưng mục tiêu cũng khá rõ ràng. Một là phản đối Trung Quốc xâm phạm chủ quyền biển đảo của Việt Nam. Hai là phản đối bản án oan sai đối với mình. Thứ ba là Quân cũng đòi công lý cho chính mình, và cho những người khác nữa đang bị giam oan trên toàn cõi Việt Nam.
Quá trình tuyệt thực của Quân cũng có biên bản, giấy tờ, Viện Kiểm sát theo dõi, Tổng cục 8 biết…Họ cũng lưu giữ vào hồ sơ, quay hình ảnh âm thanh giữ lại nhưng phía bên trong Nhà nước thôi.
RFI : Anh có nhận xét thế nào về bản án dành cho mình ?
Thưa chị, rõ ràng đây là một bản án oan đối với Quân, hoàn toàn không có chuyện trốn thuế như cáo buộc. Và Quân đã rất nhiều lần, từ khi bắt đầu bị bắt cho đến bây giờ, luôn luôn tin chắc và khẳng định mình là nạn nhân của các quyết định và hành vi chính trị, chứ không phải là vấn đề thuế.
Một người bình thường đã thấy oan ức rồi, huống chi là một luật sư lại bị kết án oan nữa. Và là một nhà bất đồng chính kiến, đấu tranh cho dân chủ tự do, cho nhân quyền tại Việt Nam, cho nên điều rất oan ức đó khó thể chấp nhận được.
Cho nên nỗ lực của Quân vẫn là đòi lại công lý cho mình. Nhưng không chỉ cho chính mình, mà còn rất nhiều người bị giam oan khác trên đất nước Việt Nam này. Quân sẽ nỗ lực, làm được bao nhiêu thì không biết nhưng cố gắng hết sức mình, trong khả năng có thể.
RFI : Trong tù anh được đối xử ra sao?
Thưa chị trong tù tôi được đối xử đúng theo pháp luật, không bị ngược đãi gì cả. Tôi cũng đòi được khá nhiều quyền lợi theo quy định pháp luật mà trước đây họ đã bỏ qua với các tù nhân khác. Không những đòi được cho tôi, mà còn đòi cho một số tù nhân nữa.
Nhưng cái lớn nhất vẫn là một bản án oan, cho nên đè nặng lên tôi hằng đêm vẫn là chuyện oan ức thôi.
RFI : Những quyền lợi anh đòi được trong tù là gì, anh có thể kể sơ được không ?
Ví dụ như trước đây, tất cả giấy tờ, hồ sơ sổ sách của phạm nhân họ có thể không giao. Phạm nhân ký rồi họ lấy ra ngay, hoặc đút qua song sắt. Tôi yêu cầu cả thường phạm lẫn chính trị phạm, là những người đã giao bản án có ghi người nhận là phạm nhân, thì buộc phải giao cho phạm nhân.
Thứ hai là những quyền lợi về vật chất khác theo quy định của Luật thi hành án. Từ chuyện cơm ăn, rau, rồi các chế độ khác mà tôi thấy thiếu hoặc không đúng. Ví dụ cơm không được đảm bảo chất lượng, không đủ thịt mà chỉ là mỡ…thì tôi cũng có phản đối. Cuối cùng họ cũng phải thực hiện theo đúng quy định của pháp luật Việt Nam.
Đặc biệt theo luật thi hành án mới, chế độ ăn uống có được cải thiện so với trước kia. Nhưng sự cải thiện đó lúc đầu nhiều phạm nhân không biết, nên vẫn phải chịu theo mức cũ. Tôi được đọc Luật thi hành án, và tôi có các văn bản pháp luật trong tù, thì tôi đòi cho họ cũng như tư vấn cho họ nhiều.
Có một số vụ oan sai, trước khi ra tòa tôi cũng có tư vấn để họ có thể nói chuyện được nhiều hơn. Anh em tù nhân, dù là tù chính trị phạm hay thường phạm đều rất quý mến, và họ coi như đã được tư vấn cả về mặt tinh thần và pháp lý, đòi hỏi được một số quyền lợi vật chất cho chính họ. Thì tôi cũng vui, cũng cảm thấy mình đóng góp được một phần nhỏ để cải thiện được phần nào điều kiện trong nhà tù.
RFI : Dạ như vậy dù ở tù anh vẫn không quên vai trò luật sư phải không ạ. Nhưng trước đây anh có bao giờ nghĩ là một luật sư đấu tranh bảo vệ những người gặp bất công như anh, có ngày lại phải vào tù không ?
À, có chứ chị. Trong một xã hội Việt Nam, một xã hội dù sao cũng đang do một đảng lãnh đạo, thực ra còn nhiều giới hạn nhất định. Là một người đấu tranh cho tự do dân chủ, cá nhân tôi đã từng bị tù đày nhiều lần rồi, thậm chí bắt bớ một cách vô cớ.
Cho nên chuyện tiếp tục dấn thân, đòi những quyền lợi, đấu tranh trực tiếp như thế thì chắc chắn tôi cũng hình dung, có thể một lúc nào đó mình bị bắt. Và quả thật vừa rồi tôi bị bắt, vì một lý do hoàn toàn không có thực, dẫn đến án oan của tôi. Tôi phải chịu đựng đúng 30 tháng tù giam đấy chị ơi !
RFI :Trong trại giam anh có được đọc sách báo không thưa anh ?
Trong tù tôi cũng được xem VTV1, và được đọc báo Nhân Dân, nên những thông tin chính thì tôi cũng nắm được.
RFI : Vừa mới ra tù nên anh có lẽ anh chưa biết hết các hoạt động ở bên ngoài ủng hộ anh trong thời gian qua ? Sắp tới anh có những dự định gì không ?
Đúng là có những hoạt động ủng hộ tôi, gia đình cũng có nói chuyện với tôi. Thời gian sắp tới, đầu tiên tôi phải đi kiểm tra tổng thể, xem sức khỏe mình như thế nào trong giai đoạn vừa qua. Rồi sau đó phải cập nhật thông tin – như chị nói, để biết được thông tin về chính trị, về kinh tế xã hội trong thời gian qua.
Đặc biệt là qua Đài, qua chị và qua gia đình thông báo, tôi biết được rất nhiều người tham gia ủng hộ tôi và cầu nguyện cho tôi. Ủng hộ thì có thể âm thầm hoặc công khai, cầu nguyện cũng vậy. Qua Đài, tôi xin gửi lời cảm tạ, tri ân đến tất cả những người đã nỗ lực vận động cho tôi trong thời gian qua. Xin cám ơn tấm lòng của mọi người !
RFI : Anh có nghĩ tình hình sắp tới sẽ sáng sủa hơn không ?
Tôi thì rất lạc quan về tình hình của đất nước, luôn luôn là như vậy chị ạ. Và tôi tin tưởng rằng Việt Nam sẽ phát triển. Không những tin tưởng, mong ước, mà tôi cố gắng từng ngày từng phút phấn đấu vì một Việt Nam tốt đẹp hơn.
RFI : Những ngày ở trong tù anh có những suy ngẫm gì, thưa anh ?
Tôi suy nghĩ rất nhiều, chủ yếu vẫn là tình hình quê hương đất nước, tình hình biển đảo, cũng như vai trò, tương quan giữa Việt Nam với các quốc gia, đặc biệt với vấn đề của các nước lớn. Rồi tôi nghĩ nhiều về vấn đề hòa hợp và hòa giải dân tộc, về tình hình Giáo hội, tình hình xã hội và xu hướng phát triển của Việt Nam trong tương lai…
Nói chung là hằng đêm, hằng ngày tôi cầu nguyện và tôi trăn trở rất nhiều về sự phát triển của đất nước, cũng như vai trò của mình. Liệu mình có làm được gì không, dù một phần nhỏ, dù ít hay nhiều, mình có thể làm được gì đó cho đất nước thực sự phát triển ? Tôi cũng đau đầu lắm, về tình hình Tổ quốc và nhân dân Việt Nam.
RFI : Anh không có oán hận gì sao ?
Không, thưa chị hoàn toàn không. Tôi bình an lắm! Tôi có mấy câu này:
«Lòng tuyệt đối bình an trong tù ngục
Vượt lên trên hiểu biết thông thường
Song sắt cũ ngàn năm hoa vẫn nở
Lá vẫn xanh, mầm nụ cứ cựa mình»
RFI : Đó là những câu thơ anh làm trong tù hay sao, thưa anh ?
Vâng, làm trong tù. Tôi bình an và thanh thản lắm. Tôi biết chuyện oan sai của tôi khi đấu tranh cho công lý, nhưng tôi cũng hiểu được rằng thế giới quả là rộng lớn. Việc của đất nước là lớn lao, còn nhiều việc lắm, có nhiều tương quan xã hội lắm. Và những người đối xử với mình đấy cũng là trong những điều kiện, hoàn cảnh, tình thế nhất định thôi. Cuộc sống đầy phức tạp với những khó khăn của nó.
Cho nên tôi không có oán hận, không giận hờn. Đặc biệt không có mâu thuẫn gì với ai trong suốt quá trình trong tù, đối với các phạm nhân cũng như với quản giáo. Tôi tôn trọng họ, và họ cũng tôn trọng tôi.
Có một hình ảnh này. Khi tôi bước ra và tạm biệt, tôi bắt tay lần lượt từng người quản giáo và bảo, anh vẫn cứ đối lập nhé! Tôi vẫn đối lập, chúng ta luôn luôn là đối lập với nhau. Hãy bắt tay, nhưng chúng ta đối lập giống như chân phải và chân trái, trong một cơ thể chung là đất nước Việt Nam. Miễn là sự đối lập và tranh luận của chúng ta luôn làm tốt đẹp hơn cho đất nước này.
Anh cứ cố gắng bảo vệ những điều anh muốn bảo vệ nếu anh thấy đúng. Và tôi thì sẵn sàng, chết cũng được, tôi sẽ bảo vệ cho những điều tôi đang tin là đúng. Nhưng tất cả chúng ta, dù chân phải hay chân trái đều phải bước lên, để đưa đất nước Việt Nam của chúng ta lên phía trước.
RFI : Cám ơn luật sư Lê Quốc Quân và xin chúc anh vui vẻ bên gia đình trong ngày đầu tiên tự do !
Nguồn: RFI Việt ngữ.
